Dijital ürün pasaportu ne zaman zorunlu? Sektör sektör takvim
24 Eylül 2026 · 6 dk okuma
"Dijital ürün pasaportu ne zaman zorunlu?" sorusunun cevabı sektöre göre değişiyor. Bazı ürünlerde tarih kesin, bazılarında ise kurallar hâlâ hazırlanıyor. Bu yazıda neyin kesin, neyin beklenti olduğunu ayırıyoruz.
Üç ayrı yasal dayanak
- Ekotasarım Tüzüğü (ESPR), (AB) 2024/1781: Pasaportun genel çerçevesi. 2024 yazında yürürlüğe girdi. Tekstil, demir-çelik, alüminyum, mobilya ve diğer birçok ürün grubu bu tüzük kapsamında.
- Pil Tüzüğü, (AB) 2023/1542: Piller için ayrı ve daha önce çıkmış bir düzenleme. Pil pasaportunu doğrudan tanımlıyor.
- Yapı Ürünleri Tüzüğü (CPR), (AB) 2024/3110: Yapı malzemeleri için yenilenen düzenleme. Dijital ürün pasaportunu yapı ürünleri için de getiriyor.
Ekotasarım Tüzüğü bir çerçeve kanun gibi çalışır: her ürün grubu için hangi bilgilerin, hangi tarihten itibaren isteneceği ayrıca çıkarılacak ek düzenlemelerle belirlenir. Düzenleme yayımlandıktan sonra firmalara genellikle bir geçiş süresi tanınır.
Sektör sektör durum
| Sektör | Dayanak | Durum |
|---|---|---|
| Pil / batarya | Pil Tüzüğü (AB) 2023/1542 | Kesin: Şubat 2027'den itibaren elektrikli araç, hafif ulaşım aracı ve 2 kWh üzeri endüstriyel piller için zorunlu |
| Tekstil ve giyim | Ekotasarım Tüzüğü | Öncelikli grup; ek düzenleme hazırlanıyor |
| Demir-çelik, alüminyum | Ekotasarım Tüzüğü | Öncelikli ara ürünler; ek düzenleme hazırlanıyor |
| Mobilya, yatak | Ekotasarım Tüzüğü | Öncelikli grup; ek düzenleme hazırlanıyor |
| Yapı malzemeleri | Yapı Ürünleri Tüzüğü (AB) 2024/3110 | Ürün ailelerine göre kademeli getirilecek |
| Elektronik, lastik ve diğerleri | Ekotasarım Tüzüğü | Çalışma planında; sonraki dönem |
Avrupa Komisyonu, ekotasarım kurallarının hangi ürün gruplarına önce uygulanacağını bir çalışma planında açıkladı. Tekstil, demir-çelik, alüminyum, mobilya ve yatak bu planın öncelikli grupları arasında.
Pil: tarih belli
Pil pasaportu en net takvime sahip olan. Belirli pil türleri için pasaport Şubat 2027'de zorunlu hale geliyor. Pil üreten veya pil içeren ürün ihraç eden firmaların hazırlığı şimdiden başlamalı. Ayrıntılar için pil pasaportu yazımıza bakın.
Diğer sektörler: tarih bekleniyor
Tekstil, metal ve mobilyada kurallar hazırlık aşamasında. Sektörde yaygın beklenti, ilk düzenlemelerin önümüzdeki bir-iki yıl içinde yayımlanması ve zorunluluğun ardından gelen geçiş süresiyle başlaması. Ancak bu bir tahmindir; kesin tarihler düzenlemeler yayımlandığında belli olacak.
Tarih belli değilse neden şimdi başlamalı?
- Müşteriler beklemiyor. Büyük alıcılar kendi hazırlıkları için tedarikçilerinden malzeme, üretim yeri, sertifika ve karbon bilgisi istiyor.
- Veri toplamak zaman alıyor. Tedarikçilerden bilgi almak, eksik belgeleri tamamlamak haftalar sürebilir.
- Süreç kurmak gerekiyor. Her üretimde bilginin düzenli kaydedilmesi bir alışkanlık meselesi.
- Diğer kurallarla örtüşüyor. Demir-çelik ve alüminyumda Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) için toplanan emisyon verisi, pasaportta da işe yarayacak.
Kaynakları takip edin
Kesin bilgi için Avrupa Komisyonu'nun ekotasarım sayfalarını ve AB Resmî Gazetesi'ni (EUR-Lex) takip edin. İhracatçı birlikleri ve sektör dernekleri de gelişmeleri üyelerine duyuruyor.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir.
Pasaportunuzu 15 dakikada hazırlayın
OrigoPass ürün bilgisini bir kez alır, tedarikçiden eksikleri linkle toplar, QR kodu ve markanın istediği dosyayı hazırlar. 15 pasaporta kadar ücretsiz.